X
Menu główne
Menu kategorii
facebook

USG w fizjoterapii – zakres kompetencji w praktyce klinicznej

25 paź 2021
źródło: artykuł sponsorowany - Echoson.eu

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat USG stało się ważną metodą diagnostyczną. Jej potencjał jako lidera w medycznej diagnostyce obrazowej został dostrzeżony w latach 30 i 40 XX wieku. Jednak dopiero w latach 70 prace wielu pionierów badań ultrasonograficznych naprawdę przyniosły wyczekiwany rezultat.

Wraz z postępem technologicznym aparaty USG przekształciły się z dużej, nieporęcznej maszyny wytwarzającej nieoptymalne obrazy do przenośnego, przyjaznego dla użytkownika i zaawansowanego instrumentu. Taka ewolucja wymagała mariażu fizyki, fizjologii, medycyny, inżynierii i rządów.

Momentem przełomowym, który zainicjował wprowadzenie USG do fizjoterapii, był rok 1980. Opublikowano wtedy wyniki badań, w których amerykańcy naukowcy wykazali jak duży jest stopień niedoszacowania pomiaru atrofii mięśnia czworogłowego uda wykonanego tradycyjnym pomiarem liniowym, w porównaniu do pomiarów wykonanych przy pomocy USG. Odkrycie to zainicjowało wykorzystywanie USG w szeregu badań, które dotyczyły zmian rozmiaru mięśnia czworogłowego uda w skutek działania różnych czynników, takich jak: trening siłowy, różnego rodzaju urazy czy starzenie się.

W latach 90 zainteresowanie ultrasonografią w fizjoterapii ulega odrodzeniu. Jest to konsekwencją serii badań, w których USG zostało wykorzystane do wykrycia atrofii mięśnia wielodzielnego w części lędźwiowej kręgosłupa. Wykazano, że atrofia ta jest wyizolowana, co do strony i poziomu objawów u osób z ostrym bólem dolnej części pleców. Ustalono również, ze regeneracja mięśnia wielodzielnego nie następuje samoczynnie mimo ustąpienia bólu co wymaga wprowadzenia specyficznego treningu w celu zredukowania ryzyka kolejnych ostrych epizodów bólowych. Badanie te wskazały też, że USG może wprowadzić sprzężenie zwrotne co z kolei może ułatwić proces ponownego uczenia się zaburzonej kontroli nerwowo-mięśniowej.

W maju 2006 roku, w San Antonio, odbyło się pierwsze międzynarodowe spotkanie fizjoterapeutów wykorzystujących ultrasonografię. Celem tego zgromadzenia było stworzenie najlepszych wytycznych dotyczących praktycznego wykorzystania ultrasonografii do oceny mięśni przykręgosłupowych, brzucha i dna miednicy oraz opracowanie międzynarodowego programu badawczego opartego na współpracy fizjoterapeutów wykorzystujących USG. Podczas tego sympozjum został również po raz pierwszy wprowadzony i zdefiniowany termin Ultrasonograficznego Obrazowania Rehabilitacyjnego (ang. Rehabilitative Ultrasound Imaging – RUSI). Ówczesna definicja określała obrazowanie rehabilitacyjne jako procedurę wykorzystywaną przez fizjoterapeutów do oceny morfologii i funkcji mięśnia oraz związanych z nim tkanek miękkich podczas ćwiczeń i zadań ruchowych. Procedura ta, w celu poprawy wskaźników klinicznych, miała również służyć do wspomagania interwencji fizjoterapeutycznych ukierunkowanych na poprawę funkcji nerwowo-mięśniowych poprzez zapewnienie sprzężenia zwrotnego zarówno pacjentowi jaki i fizjoterapeucie. Dodatkowo obrazowanie rehabilitacyjne miało być wykorzystywane w badaniach podstawowych, aplikacyjnych oraz klinicznych w celu dostarczania nowych informacji w obszar praktyki klinicznej. Wraz z tą definicją został stworzony diagram ukazujący w jaki sposób obrazowanie rehabilitacyjne miało wpisywać się w większy obszar diagnostyki medycznej. (Ryc. 1).

Rycina 1. Miejsce obrazowania rehabilitacyjnego w diagnostyce układu mięśniowo-szkieletowego

Jednak mimo tych wysiłków, ciągle miały miejsce zamieszanie i niespójność w terminologii dotyczącej wykorzystywania przez fizjoterapeutów USG. Dlatego też po zakończeniu drugiego międzynarodowego spotkania, które odbyło się w 2016 roku w Madrycie ustalono zupełnie nowy zakres kompetencji fizjoterapeutów wykorzystujących USG w klinice. Wskazano, że fizjoterapeuta powinien stosować ultrasonografię jako formę badania z wykorzystaniem ultradźwięków w celu wyjaśnienia niepewnych wyników badania klinicznego (podmiotowego i przedmiotowego) co może wpłynąć na zwiększenie jakości i skuteczności interwencji fizjoterapeutycznych. Celem nadrzędnym wykorzystania USG przez fizjoterapeutę jest prawidłowe ukierunkowanie i dobranie procedur fizjoterapeutycznych, a nie postawienie diagnozy medycznej i wdrożenia procedur medycznych. Oprócz takiego zdefiniowania wprowadzono również trzy obszary klinicznego wykorzystania USG w fizjoterapii, tj. USG rehabilitacyjne, USG diagnostyczne i USG interwencyjne oraz USG naukowe, stanowiącą oddzielny i niezależny od wcześniejszych obszar.

USG rehabilitacyjne utrzymuje standardy wyznaczone na potrzeby wcześniejszego obrazowania rehabilitacyjnego. Jego celem jest ocena morfologii i funkcji mięśnia oraz związanych z nim tkanek miękkich podczas ćwiczeń i zadań ruchowych oraz dostarczanie sprzężenia zwrotnego. USG diagnostyczne ukierunkowane jest rozpoznanie i monitorowanie patologii, podczas trwania procesu terapeutycznego. W razie potrzeby rozpoznania patologia ma wpłynąć na decyzję o przekierowaniu pacjenta do innego specjalisty. Celem USG interwencyjnego jest wspomaganie działań inwazyjnych w postaci różnych zabiegów przezskórnych, jak np. suche igłowanie (Ryc. 2)

USG

Rycina 2. Obszary wykorzystania USG w fizjoterapii.

Jeśli planujesz zakup lub zmianę ultrasonografu, zachęcamy do zapoznania się z ofertą ECHOSON.

Piśmiennictwo:
Whittaker JL, Teyhen DS, Elliott JM, Cook K, Langevin HM, Dahl HH, Stokes M. Rehabilitative ultrasound imaging: understanding the technology and its applications. J Orthop Sports Phys Ther, 2007;37(8):434-49
Whittaker JL, Ellis R, Hodges PW, O’Sullivan C, Hides J, Fernandez-Carnero S, Arias-Buria JL, Teyhen DS, Stokes M. Imaging with ultrasound in physical therapy: What is the PT's scope of practice? A competency-based educational model and training recommendations. Br J Sports Med, 2019;53(23):1447-1453

 

Zmiana w umowach na rehabilitację leczniczą oraz leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką
"Chirurgiczna asysta lekarza" także dla fizjoterapeutów
x
Zapisz się do newslettera