X
Menu główne
Menu kategorii
facebook

Rehabilitacja pocovidowa w praktyce

12 lut 2021

COVID-19 (od ang. Coronavirus Disease 2019) jest to ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Przebieg choroby może być różnorodny. Większość pacjentów (ok. 81%) może przechodzić ją bezobjawowo lub mieć łagodne objawy, przypominające inne choroby górnych dróg oddechowych. Ustępują one po około dwóch tygodniach, podczas gdy część pacjentów może mieć ostrą (14%) lub krytyczną (5%) postać choroby, która trwa 3 do 6 tygodni i często wymaga hospitalizacji(1). Rehabilitacja pocovidowa jest tutaj kluczową kwestią.

 

Rehabilitacja pocovidowa.

Do typowych początkowych objawów choroby zaliczają się gorączka, suchy kaszel, zmęczenie i płytki oddech. Do mniej częstych objawów należą m.in. ból głowy, dreszcze, krwioplucie, bóle w klatce piersiowej, biegunka, nudności i wymioty, ból gardła. W części przypadków zachorowania może dojść do zapalenia płuc. Rozwijające się zakażenie wirusem może prowadzić do zapalenia płuc, zespołu ostrej niewydolności oddechowej, posocznicy i wstrząsu septycznego oraz do śmierci.

Koronawirus - zespół ostrej niewydolności oddechowej (SARS-CoV-2) – nazywany również COVID-19 jest znany przede wszystkim z chorób układu oddechowego. Zakażenie wirusem wywołuje uwalnianie cytokin, powodując wysoki poziom stanu zapalnego. Ten następnie powoduje uszkodzenie płuc, charakteryzujące się obrzękiem, wyraźnymi wysiękami białkowymi, przekrwieniem naczyń i skupiskami zapalnymi z materiałem fibrynoidowym i wielojądrzastymi komórkami olbrzymimi oraz wyraźnym klinicznym objawem niedotlenienia. Wszystko to może spowodować dodatkowe obrażenia ogólnoustrojowe.

Rola fizjoterapeuty w leczeniu pacjentów po COVID-19

Chociaż jest oczywiste, że pacjenci z umiarkowanymi lub ciężkimi przypadkami COVID-19 będą wymagali rehabilitacji oddechowej, fizjoterapeuci będą musieli rozważyć skuteczne plany leczenia osób, które przeżyły COVID-19 z zajęciem pozapłucnym. Długoterminowe konsekwencje przeżycia ciężkich postaci zakażenia SARS-CoV-2 są nadal w dużej mierze nieznane. Jednak na podstawie obecnie dostępnych dowodów naukowych można prognozować skutki przebycia zakażenia.

Coraz więcej danych literaturowych sugeruje, że niepełnosprawność funkcjonalna występująca po ostrej fazie nie powinna być traktowana jako drugorzędny lub marginalny aspekt pandemii. W związku z tym istnieje zwiększone zapotrzebowanie na podstawowe usługi rehabilitacyjne. Bardzo istotnymi elementami są dokładna ocena i zindywidualizowany, progresywny plan leczenia. Koncentruje się na funkcji, niepełnosprawności i powrocie do uczestnictwa w życiu społecznym, aby pomóc każdemu pacjentowi zmaksymalizować jakość życia.

Badania sugerują, że nawet łagodne przechorowanie COVID-19 może dawać wiele powikłań, w tym układu sercowo–naczyniowego np. zapalenie mięśnia sercowego. Wysiłkowe spadki saturacji (wysycenie krwi tlenem), mogą doprowadzić do przeciążenia serca, skoków tętna, duszność, zmęczenia. Dokładna ocena i zindywidualizowany, progresywny plan leczenia, który koncentruje się na funkcji, niepełnosprawności i powrocie do uczestnictwa w życiu społecznym, pomoże każdemu pacjentowi zmaksymalizować jakość życia.

Wychodząc naprzeciw potrzebom pacjentów po zachorowaniu na COVID-19 zespół ekspertów (2) opracował program terapeutyczny ukierunkowany na najczęstsze dolegliwości na jakie uskarżają się pacjenci po hospitalizacji spowodowanej zarażeniem SARS-CoV-2. Pacjentów zakażonych SARS-CoV- 2 bardzo często hospitalizuje się przez wiele tygodni. Ich organizmy ulegają skrajnemu wyczerpaniu, a mięśnie osłabieniu. Dlatego tak ważną rolę odgrywa rehabilitacja pocovidowa. Jej celem jest minimalizacja powikłań spowodowanych chorobą, jak najszybszy powrót pacjentów do życia codziennego oraz poprawa jakości ich życia.

Rehabilitacja oddechowa

Chorzy na COVID-19, czy też osoby poddane tylko obserwacji są odizolowani w swoich domach, z małą aktywnością fizyczną, często leżąc cały czas w łóżku. Są pozbawieni możliwości uprawiania sportu, a jedyną alternatywą są ćwiczenia wykonywane w zamkniętych pomieszczeniach. Prowadzi to do osłabienia siły mięśniowej, zmniejszenia wydolności organizmu, natomiast u osób leżących - do zaników mięśni. Dlatego wczesne wprowadzenie rehabilitacji pulmonologicznej i ogólnoustrojowej ma istotne znaczenie.

Rehabilitacja oddechowa jest ważnym elementem rehabilitacji szpitalnej pacjentów z COVID-19 w celu poprawy wydolności wysiłkowej, wydolności tlenowej i jakości życia. Włączenie rehabilitacji oddechowej wraz z leczeniem interdyscyplinarnym podczas rehabilitacji poszpitalnej jest kluczowe, aby umożliwić pacjentowi powrót do sprawności sprzed choroby. rehabilitacja pocovidowa.

rehabilitacja pocovidowa

Trening mięśni obręczy barkowej pozwoli na poprawę pracy układu oddechowego. Wykorzystanie wirtualnej rzeczywistości dodatkowo pozwoli na poprawę funkcji układu nerwowego, koordynacji oraz pamięci. Do treningu tego mogą być zastosowane urządzenia, które służą do pracy kończyn dolnych w łańcuchu zamkniętym, z dodatkowymi platformami mierzącymi siłę nacisku stóp. Pozwalają one na trening koordynacji oraz równowagi w łańcuchu otwartym.  Dodatkowo, istotne są urządzenia służące do treningu mięśni, odpowiedzialnych za rotację wewnętrzną oraz zewnętrzną stawu barkowego, platforma balansowa, stabilometryczna oraz dynamograficzna.

Wszystkie te urządzenia połączone są biofeedbackiem w formie gier, które są indywidualnie dostosowane do możliwości pacjenta. Pozwala to zarówno na optymalizację procesu rehabilitacji, jak i obiektywizację uzyskanych wyników podczas poszczególnych ćwiczeń. Dodatkowo, oprogramowanie połączone jest z czujnikami tętna mocowanymi na pacjencie, co pozwala na odpowiedni dobór intensywności ćwiczeń do aktualnego stanu pacjenta. Biofeedback pozwala na poprawę oraz trening funkcji kognitywnych pacjenta, a trening z wykorzystaniem platform wpływa na koordynację oraz równowagę.

Trening z oporem wodnym

Jednym w wielu elementów rehabilitacji pocovidowej może być również trening z wykorzystaniem oporu wodnego. Opór ten umożliwia pracę z wykorzystaniem oporu koncentrycznego, który jest stosowany w fazie napędowej ruchu, podczas gdy faza regeneracji jest praktycznie wolna od oporu. Trening ten pozwala na zwiększenie masy oraz siły mięśniowej, jak również poprawia pracę układu sercowo-naczyniowego.

Pacjenci będą trenowali zarówno mięśnie kończyn dolnych i górnych, jak i mięśnie tułowia. Następnie, na kolejnych urządzeniach będą mogli trenować szybkość i wytrzymałość poznawczo-motoryczną. Wykorzystanie specjalistycznego urządzenia pozwoli na progresywne programowanie prędkości, dokładności i czasu reakcji oraz śledzenie wyników poprzez zawarte w raportach wykresy postępu, co motywuje i wpływa na utrzymanie najwyższej wydajności.

Poprzez trening wzrokowo-ruchowy i wzrokowo-percepcyjny będziemy wpływać na:

  • zmniejszenie czasu reakcji
  • poprawę równowagi i tolerancji na wysiłek
  • zwiększenie wytrzymałości, zakresu ruchu, wydolności
  • udoskonalenie zdolności motorycznych i koordynacji
  • poprawę umiejętności rozwiązywania problemów, szybkości podejmowania decyzji
  • poprawę koordynacji pomiędzy stronami ciała oraz oko-ręka.

Poprzez wykorzystanie nowoczesnych urządzeń w połączeniu z ćwiczeniami oddechowymi spodziewamy się następujących korzyści:

  • przesunięcie wydzieliny z obwodowych oskrzeli do górnych dróg oddechowych,
  • poprawa objętości wydechowej i wdechowej
  • stymulacje prawidłowych torów oddychania (tor przeponowy, dolnożebrowy, górnożebrowy)
  • nauka efektywnego kaszlu
  • nauka radzenia sobie z dusznością
  • zmniejszenie czasu reakcji
  • poprawa równowagi i tolerancji na wysiłek
  • zwiększenie wytrzymałości, zakresu ruchu, wydolności
  • udoskonalenie zdolności motorycznych i koordynacji
  • poprawa umiejętności rozwiązywania problemów, szybkości podejmowania decyzji
  • poprawa koordynacji pomiędzy stronami ciała oraz oko-ręka
  • polepszenie równowagi
  • nauka prawidłowej postawy ciała
  • poprawa stabilizacji stawów poprzez reedukację proprioceptywną
  • poprawa koordynacji mięśniowej
  • zwiększenie siły i wytrzymałości mięśniowej.

Zapraszamy po więcej informacji i artykułów naukowych: covid19rehabilitacja.pl oraz do zobaczenia filmu naszej placówki referencyjnej X-Rehab Gliwickie Centrum Rehabilitacji:

Przypisy:
(1) https://www.who.int/publications/i/item/report-of-the-who-china-joint-mission oncoronavirus-disease-2019-(covid-19) -dostęp 23-11-2020
(2) Zespół składający się ze Specjalistów Działu Badawczo-Rozwojowego firmy Technomex oraz Fizjoterapeutów X-Rehab Gliwickiego Centrum Rehabilitacji.

Polecamy także:

Centrum Technologicznie Wspomaganej Rehabilitacji w Poznaniu wznawia działalność

ranking szkół w polsce

Fizjoterapia w Polsce - jaką szkołę wybrać? Ranking szkół 2020

x
Zapisz się do newslettera