X
Menu główne
Menu kategorii
facebook

Jak rozpoznać pacjenta mającego zaburzenia skroniowo-żuchwowe? - artykuł ekspercki

03 mar 2021

Narząd żucia pełni bardzo ważną rolę w życiu człowieka. Jego sprawne funkcjonowanie zapewnia swobodne żucie, mówienie, połykanie, ale również wyrażanie emocji i ekspresję. Trudno więc wyobrazić sobie komfortowe funkcjonowanie kiedy ten system zaczyna szwankować. Fizjoterapeuci i lekarze stomatolodzy są często pierwszym ogniwem opieki zdrowotnej, do których trafią osoby szukające pomocy. Warto zatem wiedzieć jak rozpoznać pacjenta z zaburzeniami narządu żucia. zaburzenia skroniowo-żuchwowe.

Kto cierpi na zaburzenia skroniowo-żuchwowe?

Zaburzenia skroniowo-żuchwowe są powszechnym problemem współczesnej populacji. Źródła podają różne dane, jednak można przyjąć, że 10 do 25% osób ma pewne symptomy dysfunkcji skroniowo-żuchwowych. Natomiast około 5% z nich jest zdeterminowanych, aby podjąć leczenie. Dotyczą one głównie ludzi młodych, ponieważ szczyt zachorowań przypada miedzy 20 a 40 rokiem życia. Problem ten dwa razy częściej dotyczy kobiet, niż mężczyzn i często wiąże się z objawami współtowarzyszącymi. Są to m.in. zaburzenia lękowe, stres psychofizyczny czy bóle odcinka szyjnego kręgosłupa.

Dysfunkcje kompleksu skroniowo-żuchwowego mogą dotyczyć stawów jak i tkanek pozastawowych.

Objawy i symptomy zaburzeń stawowych

Zaburzenia stawów skroniowo-żuchwowych mogą dotyczyć: kompleksu krążek - głowa żuchwy, strukturalnych niedopasowań powierzchni stawowych oraz schorzeń zapalnych stawu.

Najczęściej problem zaczyna się od zaburzeń czynnościowych, które z biegiem czasu mogą przerodzić się w problemy strukturalne i prowadzić do degeneracji stawu. Głównymi objawami takich problemów jest bólu oraz dysfunkcja rozumiana jako zaburzenie pracy krążka stawowego w trakcie ruchu.

Dolegliwości bólowe stawu skroniowo-żuchwowego odczuwane są najczęściej lokalnie, czyli do przodu od przewodu słuchowego zewnętrznego. Nasilają się w trakcie ruchu stawu, a także przy czynnościach funkcjonalnych, które powodują siły trakcyjne lub kompresyjne. Pochodzą zazwyczaj z tkanek miękkich - więzadeł, torebki stawowej czy tkanki zakrążkowej. Chrząstka stawowa jest tkanką pozbawioną zakończeń nerwowych co sprawia, że nie generuje ona dolegliwości bólowych.

Dysfunkcje czynnościowe stawu związane są z zaburzeniem pracy kompleksu dysk - głowa żuchwy. W prawidłowo działającym stawie, głowa żuchwy spoczywa w środkowej części krążka stawowego. W wyniku urazu lub sumujących się mikrourazów, rozciągnięty zostaje aparat więzadłowy, który utrzymuje prawidłową pozycję.

Krążek pociągany przez górną cz. mięśnia skrzydłowego bocznego ustawia się bardziej do przodu. Aby możliwy był pełny zakres ruchu, krążek musi odzyskać prawidłową pozycje. Jego repozycja wiążę się z objawem trzasku lub strzału.

Jeżeli problem trwa długo, to głowa żuchwy w pozycji spoczynkowej coraz bardziej naciska tylną część krążka. Wpływa to na zmianę jego morfologii i struktury. Pacjent zaczyna odczuwać ból w wyniku kompresji tkanki zakrążkowej, która jest bogato unerwiona. Pojawia się również trzask przy końcowym etapie przywodzenia żuchwy, w momencie, gdy krążek wraca do swojej nieprawidłowej do przedniej pozycji.

 

"Leczenie często opiera się na podejściu interdyscyplinarnym, w którym jest miejsce dla specjalistów z zakresu fizjoterapii, stomatologii, logopedii czy psychologii."

 

Jeżeli dysk stawowy całkowicie przemieści się do przodu i nie może wrócić do prawidłowego ustawienia na głowie żuchwy, to mówimy o zablokowaniu krążka w pozycji przedniej. Trzaski w stawie znikają, jednak ruch otwierania jest ograniczony do 25 - 30 mm, a żuchwa w trakcie ruchu zbacza na stronę zablokowanego stawu. Niemożliwy lub znacznie ograniczony jest również ruch boczny w stronę przeciwną.

Taka sytuacja może trwać chwilę i pacjent jest w stanie samodzielnie taki staw odblokować. Mówimy wtedy o czynnościowej dyslokacji krążka, z możliwością repozycji. Zdarzają się jednak sytuacje, w których staw musi odblokować fizjoterapeuta lub lekarz. zaburzenia skroniowo-żuchwowe.

Warto zaznaczyć, że ludzkie ciało ma duże możliwości adaptacyjne. Czasem pacjenci z trzaskiem w stawie nie doświadczają bólu i ograniczeń funkcji. Wskazaniem i determinacją pacjenta do podjęcia leczenia jest ból lub dysfunkcja. Więc jeżeli nie ma takich objawów, to nie ma również wskazań, aby takiego pacjenta leczyć.

Zaburzenia pozastawowe

Najczęściej występującymi problemami pozastawowymi w obszarze skroniowo-żuchwowym są zaburzenia czynnościowe mięśni żucia.

Często są przyczyną bólu o różnym stopniu nasilenia - od uczucia zmęczenia i tkliwości palpacyjnej, do silnego bólu w trakcie żucia i mówienia. Podrażniony mięsień jest wrażliwy na rozciąganie, dlatego często pojawia się również ograniczenie zakresu ruchu. W tkance mięśniowo-powięziowej powstają zbite, nadwrażliwe pasma w postaci punktów spustowych. Powodują ból przeniesiony na różne obszary twarzy i głowy.

Przyczyny zwiększonego napięcia w aparacie żucia mogą być bardzo różne. Zdarza się, że pierwotną przyczyną problemów jest przeciążenie tkanki mięśniowej. Jednak znaczenie częściej napięcie całego układu jest wynikiem nadmiernego pobudzenia układu autonomicznego. Jego część współczulna może wtórnie podnosić toniczne napięcie mięśni żucia. W takiej sytuacji leczenie powinno być bardziej kompleksowe, nakierowane nie tylko na lokalną redukcję napięcia, ale również na umiejętne zarządzania stresem, aby normalizować pobudzenie OUN.

Podsumowanie

Pacjenci z zaburzeniami skroniowo-żuchwowymi skarżą się na ból i problemy związane z żuciem, mówieniem i połykaniem. Tym objawom mogą towarzyszyć: bóle głowy i szyjnego odcinka kręgosłupa, problemy z zębami (starcia, nadmierna ruchomość) czy objawy otologiczne (szumy uszne, zatykanie się ucha). Przy badaniu takiego pacjenta bardzo ważną kwestią jest porządnie przeprowadzony wywiad, w którym powinniśmy zwrócić uwagę na czynniki predysponujące, utrzymujące i nasilające dolegliwości. Leczenie często opiera się na podejściu interdyscyplinarnym, w którym jest miejsce dla specjalistów z zakresu fizjoterapii, stomatologii, logopedii czy psychologii.

Jeżeli jesteś zainteresowany tematem zaburzeń skroniowo-żuchwowych to zapraszam Cię na mojego bloga www.stacja-rehabilitacja.net, na którym znajdziesz więcej ciekawych informacji na ten temat.

Mateusz Daniluk

zaburzenia skroniowo-żuchwowe

Fizjoterapeuta specjalizujący się w leczeniu zaburzeń stawów skroniowo-żuchwowych, bólów głowy i twarzy oraz schorzeń kręgosłupa i całego narządu ruchu.

Ukończył warszawską Akademię Wychowania Fizycznego na wydziale Rehabilitacji.

Aktualnie rozwija swoje zainteresowania na podyplomowych studiach z Osteopatii.

 

Polecamy także:

Rehabilitacja pocovidowa – wstępne doniesienia z przeprowadzonych badań
Kontrola organu rejestrowego - jak przygotować do niej gabinet fizjoterapii?
Powstaje najnowocześniejszy ośrodek leczenia stwardnienia rozsianego w Polsce
Mielopatia - schorzenie trudne do zdiagnozowania?
x
Zapisz się do newslettera